BUT, CZYLI HISTORIA

#menelstwosieszerzy

Dlaczego żeglarz dziurawił podeszwę nożem, a firma Nike musiała płacić kary za każdy występ Michaela Jordana? Poniżej przeczytacie o historiach najpopularniejszych butów do noszenia na co dzień.

converseCONVERSE ALL STAR CHUCK TAILOR

Lata płynęły, a klasyczny trampek Converse’a wiele się nie zmienił. W zeszłym roku firma co prawda wypuściła na rynek model Chuck Taylor II, ale wygląd buta jest praktycznie taki sam.

Bo po co zmieniać coś, co działa dobrze?

Historia popularnych trampek sięga roku 1908, kiedy powstała firma Converse, która je produkuje. Ponad dekadę później, koszykarz i sprzedawca butów Charles Taylor (o ksywce „Chuck”) zmodyfikował odrobinę pierwotny model All Star. Wszystko po to, żeby buty nadawały się jak najlepiej do gry w koszykówkę – miały być przewiewne, nie uciskać stopy podczas biegu czy skoku a także ochraniać kostki, które podczas gry w koszykówkę są szczególnie narażone na kontuzje.

 

but-czyli-historiaPrzez kolejne lata model Chuck Taylor All-Stars stał się obuwiem do noszenia na co dzień i ma swoje miejsce w popkulturze. Klasyczny but bardzo często pojawia się w filmach i chętnie zakładają go artyści, muzycy i aktorzy. Trampek wystąpił np. w West Side Story, był noszony w zestawach ze skórzanymi kurtkami motocyklowymi przez zespół Ramones i z gołym torsem Iggy’ego Popa.

Miał je też na sobie Ewan McGregor w ważnym dla kinematografii filmie Trainspotting.

 

chuck3

 

michael-jordan-air-jordan-1-1985-1

NIKE AIR JORDAN I

Można zapytać, że niby co w nich takiego niezwykłego?

No to odpowiadam, mimo że można to łatwo wyczytać z nazwy butów: to, że zostały zaprojektowane dla koszykarza, który był jednym z najwybitniejszych zawodników wszechczasów. Podobno pierwsza wersja kolorystyczna buta z 1984 roku (czarno-czerwona) została zakazana przez ówczesnego komisarza NBA, Davida Sterna.

Dlaczego?

Air Jordan łamał ówczesną regulację ligi, mówiącą, że zawodnicy danej drużyny muszą mieć na sobie obuwie w podobnym kolorze – w przeciwnym wypadku zawodnik musi zapłacić karę w wysokości kilku tysięcy dolarów. Według plotek, firma Nike konsekwentnie płaciła kary i nakazywała Jordanowi grać w pierwszym modelu Air.

Dziś but ma ponad 30 lat i kilkadziesiąt różniących się od siebie wersji.

Podobnie jak Converse All Star, Air Jordan sięga za kostkę, żeby chronić graczy przed urazami. Jego budowa jest jednak masywniejsza w porównaniu z popularnym trampkiem. Jako, że Air Jordan to jeden z najpopularniejszych modeli sneakerów, ma wierną grupę fanów. Powstał nawet o nich film dokumentalny „Jordan Heads”, który pokazuje fanatyków charakterystycznych butów.

vansVANS SK8-HI

Nie tylko kostki koszykarzy są narażone na zwichnięcia i skręcenia. Z podobnymi dolegliwościami stale mierzą się deskorolkowcy. Żeby temu zapobiec, firma Vans w 1978 roku wprowadziła na rynek model Style 38, nazwany potem Sk8-Hi. Jako następca modelu Old Skool, Sk8-Hi posiada charakterystyczny, boczny pasek i podeszwę, która od spodu przypomina plaster miodu – znak rozpoznawczy firmy Vans.

Z biegiem lat ikoniczny model się nie zmieniał.

Do dziś występuje w wielu kolorach i wzorach (np. z charakterystyczną, czarno-białą kratką). Firma wypuszczała też spersonalizowane modele buta, przy okazji współpracy np. z Markiem Jacobsem czy firmą Supreme.

Charakterystyczne buty nosiła Julia Roberts w filmie Notting Hill, a na co dzień noszą je artyści i muzycy (także kobiety!), np. Olivia Wilde czy Gwen Stefani.

boatBOAT SHOES

Lata temu, bo w 1935 roku, marynarz Paul A. Sperry zaczął zastanawiać się, dlaczego jego pies nie ślizga się chodząc po pokładzie statku, a on sam zawsze ma problem z utrzymaniem równowagi.

Jego rozważania doprowadziły go do tego, że złapał za nóż i wyciął w podeszwach swoich butów bieżnik. Tak powstał pierwszy model tzw. boat shoes.

Dzisiejsze modele znacznie różnią się od swojego przodka – bieżnikowana podeszwa pozostała podobna, ale prawie wszystko poza nią się zmieniło. Ich budowa przypomina mokasyny, wiąże się je na rzemyk, a czubek buta wykończony jest charakterystyczną, białą nitką.

Od lat 70. mężczyźni i kobiety nosili boat shoes także poza pokładami statków czy jachtów. „Łódkowy” model buta obecnie zestawia się często z pikowaną kurtką albo dwurzędową marynarką, choć sprawdzi się też w bardziej sportowych zestawieniach. Wśród fanów boat shoes jest m.in. Kanye West i Pharrell Williams.

STAN SMITH ADIDAS

W latach 60. i 70. służył głównie tenisistom ale, jak w przypadku wielu innych historii tego typu, niedługo później wyszedł z kortu na ulicę. But nosi nazwę „Stan Smith” od 1971 roku.

stan

Nietrudno się domyślić, że Smith był sławnym tenisistą, który przez długi czas otwierał ranking najlepszych zawodników na świecie. Klasyczna, skórzana forma z zielonym fragmentem na tyle buta nie zmieniła się przez lata.

Model trafił nawet do księgi rekordów Guinessa, jako że do 1988 roku Adidas sprzedał przeszło 22 miliony par.

W Stan Smithach pokazywał się kolektyw hip-hopowy RUN DMC, upodobał je sobie Pharrell Williams i David Beckham, a swoją wersję buta stworzył m.in. Raf Simons.
 

jt